truyện ngắn : Tiếng vỗ của một bàn tay ~ Báo tin tức giáo dục, Tin tức cập nhật 24 h

"Nhạn quá trường không

Ảnh trầm hàn thuỷ

Nhạn vô di tích chi ý

Thuỷ vô lưu ảnh chi tâm"

(Thiền sư Nghĩa Hoài)

Một nhà thư pháp nổi tiếng học thiền nơi một lão thiền sư sống ẩn trong núi , ông này lui tới tu tập Thiền đạo đã được mười năm .
Một sáng mùa xuân , trò nói :

- Con rất ngưỡng mộ các bức thư pháp của các vị cổ đức . Lại nghe có môn Thư pháp Thiền . Tào Động ta có dạy môn này không ?

Sư nói :

- Cũng có , mà cũng không !

Trò hỏi :

- Vì sao ?

Sư nói :

- Với những ai muốn học thư pháp thì không . Với người học Thiền Tào Động thì có , vì là bài tập bắt buộc !

Trò hỏi :

- Con có được học không ?

Sư nói :

- Có ! Nhưng trước tiên phải biết chữ .

Trò nói :

- Con hiện là nhà thư pháp .

Sư nói :

- Vậy sao .

Hôm sau , nhà thư pháp mang giấy bút đến học thư pháp thiền .

Sư nói :

- Cái Biết vốn không thật ! Do vậy bài học đầu tiên của người học thư pháp thiền là học cái-Thực-Biết . Bài tập như sau : hãy về nhà , ngồi yên , niệm liên tục lục tự Di Đà mà viết đủ 256 chữ của Tâm Kinh Bát Nhã . Chớ có suy nghĩ , phải nhanh mới được . Ngay chỗ đó liền được , như nhạn bay qua trời , như Lục tổ làm kệ !

Nhà thư pháp không viết được , bèn đến hỏi thầy .

Sư nói :

- Người ta viết được là nhờ cái-nhớ-biết của trí não . Mất trí thì không viết được . Ông đã bắt cái Trí của ông phải niệm Phật , do vậy ông không thể viết được một nội dung nào khác . Thế nhưng , xưa nay nơi Tào Động , mọi người đều làm xong bài tập này . Muốn vậy , người học phải được thầy truyền tâm ấn cho . Ấn ấy là Kim Cương Trí Quyền ấn . Bằng ấn này mà kiến lập Kim cương trí , còn gọi là Căn Bản Trí . Giữ ấn này mà niệm lục tự Di Đà , gọi đó là niệm Quán Đảnh .

Hôm sau , nhà thư pháp đến , trình thầy bức chữ " Tâm kinh Bát Nhã ", nói :

- Con đã viết xong không khó khăn gì .

Sư nói :

- Ông đã thật sự biết chữ . Bây giờ có thể tập thư pháp thiền được rồi . Thật ra chẳng có gì ghê gớm cả , vì đây là bài học vỡ lòng , tức là viết một chữ đã biết . Xong bài tập này , người học tiến tới học viết những chữ chưa biết , như viết kệ , làm thơ chẳng hạn . Ông hãy về viết hai chữ "Phật Tâm" bằng nước lả , trên miếng gỗ ván , mang đến ta xem !

Nước lả viết trên ván gỗ không thể lưu được chữ thì làm sao có thể mang trình thầy ? Nhưng có một điều lạ là những chữ viết ấy đẹp không thể nói được . Nhà thư pháp nói điều đó với thầy .

Sư nói :

- Đó là nhạn quá trường không , trăng lưu đáy nước ...., nghệ thuật cũng vậy . Ông có thể viết bằng mực rồi đó !

Hôm sau , nhà thư pháp mang hai chữ " Phật Tâm " đến . Một bức thư pháp tuyệt vời . Sư nói :

-Không phải !

Bây giờ là tàn đông , người học trò vẫn chưa đắc thư pháp thiền . Ban đầu thì phiền muộn . Đến cuối thu , phiền muộn cũng là không .

Ông đã trình thầy hàng trăm bức thư pháp , đều bị nói là không phải . Những bức chữ ấy đều nổi tiếng ở đời , được lưu giữ trong bảo tàng nghệ thuật , được trân trọng trong các bộ sưu tập tư nhân .

Bằng cách giữ tâm ấn , ông còn làm rất nhiều thơ và nhanh chóng trở thành nhà thơ thiền nổi tiếng . Ông mang bức chữ mà ông cho là cuối cùng đến trình thầy .
Sư nói :

- Không phải !

Trò hỏi :

- Thế nào mới là phải ?

Sư nói :

- Đều là đối đãi !
Trò mù mịt , định cáo lui , chờ một dịp khác để hỏi .

Sư nói :

- Giữa ngọ ngày mai sẽ có tuyết rơi . Ông đến đây và viết tại đây !

Trò mừng rỡ , vái tạ .

Hôm sau quả có tuyết rơi . Người học trò đạp tuyết mà đến , cứ như người đạp tuyết tìm mai .

Đến nơi, thấy sư đang ngồi mài mực tự bao giờ .

Sư mài mực trong một cái việm sành , tay ông cầm thỏi mực mài theo vòng tròn lớn . Sư cứ mài như thế , mặc cho học trò đứng chờ .

Sư mài mực một cách trang nghiêm . Bỗng nhiên , Sư thôi mài , ném thỏi mực ra vườn , nói :